Een stamboom maken begint met jezelf en de familiegegevens die je al kent. Verzamel namen en familiebanden, kies hoeveel generaties je wilt laten zien en zet iedereen op papier of in een digitaal schema. Verbind daarna ouders en kinderen met lijnen en controleer of de informatie klopt.
Je kunt klein beginnen en de boom later uitbreiden. Voor een schoolopdracht zijn namen en foto’s vaak genoeg. Wil je gegevens bewaren en aanvullen, dan is een digitaal bestand handig.
Bepaal wie er in je stamboom komen
Kies eerst vanuit welke persoon je werkt en hoeveel generaties je wilt opnemen. Begin je bij jezelf, dan vormen je ouders de generatie boven je. Daarboven komen je grootouders en eventueel je overgrootouders.
Beslis ook of je alleen directe voorouders wilt laten zien of bijvoorbeeld ook broers, zussen, partners en kinderen. Hoe meer mensen je toevoegt, hoe meer ruimte je nodig hebt. Een overzicht met alleen directe voorouders past meestal makkelijker op één pagina.
Er is niet één verplichte manier om een gezin weer te geven. Je kunt ook adoptieouders, stiefouders of andere belangrijke opvoeders opnemen. Bedenk vooraf welke relaties je wilt laten zien en gebruik daarvoor een duidelijke toelichting bij de lijnen.
Welke gegevens verzamel je?
Schrijf voor iedereen eerst de naam en de relatie tot de andere personen op. Daarna kun je gegevens toevoegen die passen bij het doel van je boom:
- Geboortedatum en geboorteplaats.
- Overlijdensdatum en plaats, als iemand is overleden.
- Naam van een partner en eventueel een huwelijksdatum.
- Een foto of een korte persoonlijke herinnering.
Vraag familieleden om mee te kijken en vergelijk hun antwoorden met documenten die je thuis hebt, zoals trouwboekjes, rouwkaarten en oude fotoalbums. Schrijf op waar een gegeven vandaan komt. Zo kun je later terugvinden waarom je een naam of datum hebt ingevuld.
Weet je iets niet zeker? Laat het vak leeg of zet er een vraagteken bij. Een open plek is duidelijker dan een gok. Let ook op naamgenoten: twee mensen met dezelfde naam zijn niet vanzelf dezelfde persoon.
Een stamboom maken in een paar stappen
Met deze werkwijze maak je eerst een eenvoudig schema dat je later kunt aanvullen:
- Begin bij één persoon. Zet je eigen naam of die van de persoon voor wie je de boom maakt in een vak.
- Voeg de ouders toe. Geef iedere ouder een eigen vak en verbind beide vakken met dat van hun kind.
- Werk per generatie verder. Voeg boven elke ouder diens ouders toe. Controleer steeds aan welke kant van de familie iemand hoort.
- Voeg andere familieleden toe als je dat wilt. Plaats broers en zussen op dezelfde hoogte en verbind hen met hun ouders.
- Vul de gegevens aan. Voeg bijvoorbeeld geboorteplaatsen, foto’s of korte notities toe.
- Controleer het overzicht. Kijk of de lijnen naar de juiste personen lopen en of namen en datums overeenkomen met je aantekeningen.
De oudste generatie staat vaak bovenaan, met de jongere generaties daaronder. Je kunt de richting ook omdraaien. Houd de gekozen volgorde wel overal aan, zodat de boom prettig leesbaar blijft.
Stamboom maken online of op je eigen computer
Voor een digitale stamboom kun je een online dienst, een speciaal programma of een documentprogramma gebruiken. De beste keuze hangt af van wat je met het resultaat wilt doen.
- Een online dienst: handig als je familieleden wilt uitnodigen om mee te kijken of gegevens wilt aanvullen. Controleer vooraf welke functies gratis zijn en wat zichtbaar is voor anderen.
- Een stamboomprogramma: geschikt als je veel personen en relaties wilt vastleggen. Kijk of je gegevens kunt bewaren en later kunt exporteren, bijvoorbeeld als GEDCOM-bestand. Dat is een bestandsformaat voor het uitwisselen van stamboomgegevens.
- Word: bruikbaar voor een eenvoudig schema met vormen en verbindingslijnen. Een grotere boom aanpassen kan meer werk worden, omdat je onderdelen soms met de hand moet verplaatsen.
- Excel: handig om namen, datums en relaties eerst in rijen te verzamelen. Voor een visuele boom moet je zelf vakken en lijnen toevoegen.
Een stamboom maken online is praktisch als je vanaf verschillende apparaten wilt werken. Je bent dan wel afhankelijk van een account en van de mogelijkheden van de dienst. Bewaar daarom ook een eigen kopie van je gegevens en controleer of foto’s en notities meekomen bij een export.
Maak het schema leesbaar en geschikt om te delen
Gebruik voor iedereen hetzelfde soort vak en zet de namen op dezelfde plek. Houd generaties op gelijke hoogte en laat voldoende ruimte tussen de takken. Wordt het schema te breed, maak dan een apart overzicht voor een familietak of gebruik een groter papierformaat.
Gebruik kleuren alleen als ze iets verduidelijken, bijvoorbeeld om familietakken uit elkaar te houden. Voeg bij verschillende soorten lijnen een korte legenda toe. Controleer ook of het schema leesbaar blijft als je het in zwart-wit afdrukt.
Wil je gegevens of foto’s van levende familieleden delen? Vraag eerst toestemming en bespreek wie de stamboom mag zien. Geboortedata, contactgegevens en gevoelige familieverhalen hoef je niet allemaal op een versie voor anderen te zetten. Kijk bij een online dienst ook of je de boom privé kunt houden.
Een stamboom voor school maken
Voor school werkt een klein en duidelijk overzicht vaak het best. Vraag eerst hoeveel generaties de opdracht vraagt en of foto’s nodig zijn. Een kind kan beginnen met zichzelf, ouders en grootouders en bij iedere persoon een naam of foto plaatsen.
Niet ieder gezin ziet er hetzelfde uit. Een kind kan ook stiefouders, adoptieouders of andere mensen opnemen die bij het gezin horen. Als informatie niet bekend is of privé moet blijven, kan een vak leeg blijven. Bespreek bij twijfel met de leerkracht hoe de opdracht aangepast kan worden.
Veelgestelde vragen over een stamboom maken
Kan ik gratis een stamboom maken?
Ja. Je kunt een schema op papier maken of een gratis digitaal hulpmiddel gebruiken. Bij online diensten kunnen bepaalde functies, zoals extra opslag of samenwerking, wel betaald zijn. Controleer dat voordat je veel gegevens invoert.
Hoe maak ik een stamboom met vier generaties?
Begin bij jezelf en voeg daarboven je ouders, grootouders en overgrootouders toe. Jij bent in dit overzicht de eerste generatie. Laat onbekende namen open en vul die later aan als je betrouwbare gegevens vindt.
Wat doe ik als familieleden verschillende informatie geven?
Noteer beide antwoorden en waar ze vandaan komen. Vergelijk ze met documenten als die beschikbaar zijn. Lukt dat niet, geef dan in je aantekeningen aan dat het gegeven onzeker is.
Kan ik een gemaakte stamboom later aanpassen?
Ja. Bewaar bij een digitaal schema het bewerkbare bestand, niet alleen een afdruk of afbeelding. Werk je op papier, maak dan eerst een schets in potlood en bewaar je aantekeningen apart.
Begin met de familieleden die je kent en controleer de verbindingen voordat je meer mensen toevoegt. Zo blijft je stamboom ook leesbaar wanneer er nieuwe namen bij komen.
