De Tweede Wereldoorlog begon in Europa op 1 september 1939, toen nazi-Duitsland Polen binnenviel. In Nederland begon de oorlog later: op 10 mei 1940, met de Duitse inval.
Die twee data worden vaak door elkaar gehaald. De eerste geldt als het gebruikelijke begin van de oorlog in Europa. De tweede markeert het begin van de oorlog op Nederlands grondgebied.
Wanneer begon de Tweede Wereldoorlog precies?
Op 1 september 1939 viel het Duitse leger Polen aan. Duitse troepen trokken de grens over en de luchtmacht voerde aanvallen uit. De Poolse strijdkrachten boden verzet.
Groot-Brittannië en Frankrijk hadden Polen steun toegezegd. Toen Duitsland zijn aanval niet stopte, verklaarden beide landen op 3 september 1939 de oorlog aan Duitsland. Daarmee raakten ook zij rechtstreeks bij de strijd betrokken.
Op 17 september 1939 viel de Sovjet-Unie Polen vanuit het oosten binnen. Duitsland en de Sovjet-Unie hadden kort daarvoor in een geheim deel van een overeenkomst afspraken gemaakt over de verdeling van invloed in Oost-Europa.
Waarom geldt 1 september 1939 als begindatum?
De Duitse inval in Polen wordt meestal als het begin van de Tweede Wereldoorlog gezien omdat die aanval direct leidde tot oorlog tussen Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk. De strijd breidde zich daarna verder uit naar andere landen en werelddelen.
Dat betekent niet dat er vóór september 1939 overal vrede was. In Azië waren Japan en China bijvoorbeeld al sinds 1937 in een grootschalige oorlog verwikkeld. Sommige geschiedenissen van de oorlog leggen daarom ook nadruk op die eerdere begindatum. In Nederland en Europa wordt meestal 1 september 1939 aangehouden.
Wanneer begon de Tweede Wereldoorlog in Nederland?
Voor Nederland begon de oorlog op 10 mei 1940. Duitsland viel die dag Nederland binnen. Ook België en Luxemburg werden aangevallen. Tot dat moment was Nederland neutraal en had het geprobeerd buiten de strijd te blijven.
Tussen de inval in Polen en de inval in Nederland lagen ruim acht maanden. De oorlog was in die periode dus al begonnen, maar er werd nog niet op Nederlands grondgebied gevochten. Na de aanval bood het Nederlandse leger verzet. Op 15 mei 1940 capituleerden de Nederlandse strijdkrachten, met uitzondering van die in Zeeland.
Zo hangt het antwoord af van de plek waar je naar vraagt: voor het gebruikelijke begin in Europa is dat 1 september 1939, voor Nederland 10 mei 1940.
