Hoeveel Russen sneuvelden in de Tweede Wereldoorlog? Volgens een schatting kwamen ongeveer 5,7 miljoen militairen van Russische afkomst om. Zij maakten deel uit van het leger van de Sovjet-Unie, waarin ook soldaten uit andere volken dienden. Voor het hele Sovjetleger wordt vaak een aantal van ongeveer 8,7 miljoen militaire doden genoemd.
Deze aantallen omvatten niet alleen militairen die op het slagveld sneuvelden. Ook militairen die later aan hun verwondingen of in krijgsgevangenschap stierven, tellen mee.
Hoeveel Russen sneuvelden in de Tweede Wereldoorlog?
Het aantal van ongeveer 5,7 miljoen gaat over militairen die als etnische Russen werden geteld. Dat is niet hetzelfde als het aantal inwoners van het huidige Rusland dat omkwam. Afkomst, woonplaats en staatsburgerschap zijn verschillende manieren om slachtoffers in te delen.
De Sovjet-Unie bestond tijdens de oorlog uit meerdere republieken. In het Sovjetleger dienden onder anderen Russen, Oekraïners en Wit-Russen. Als je leest dat ongeveer 8,7 miljoen Sovjetmilitairen omkwamen, gaat dat dus niet alleen over Russen.
Beide aantallen zijn schattingen. Niet alle slachtoffers konden tijdens of na de oorlog worden teruggevonden en geregistreerd. Ook verschillen schattingen door de manier waarop onderzoekers vermisten en krijgsgevangenen meetellen.
Gesneuveld of overleden tijdens de oorlog?
Het woord ‘gesneuveld’ wordt vaak gebruikt voor militairen die door oorlogsgeweld omkomen. Cijfers over militaire doden kunnen breder zijn: daarin staan bijvoorbeeld ook mensen die aan ziekte overleden of in gevangenschap stierven.
Van de Sovjetmilitairen kwamen ongeveer 5,2 miljoen mensen om tijdens gevechten of overleden zij aan hun verwondingen tijdens de evacuatie. Nog eens ongeveer 1,1 miljoen overleden later aan verwondingen. Deze cijfers gaan over het hele Sovjetleger, niet alleen over militairen van Russische afkomst.
Daardoor kun je het aantal van 5,2 miljoen niet rechtstreeks vergelijken met de ongeveer 5,7 miljoen Russische militaire doden. Het eerste cijfer beschrijft een beperktere doodsoorzaak voor het hele leger; het tweede gaat over een groep naar afkomst en telt meer doodsoorzaken mee.
Hoe verhouden de militaire doden zich tot het totaal?
Voor de hele Sovjet-Unie wordt vaak gesproken over ongeveer 27 miljoen oorlogsdoden, militairen en burgers samen. Dat is een ander cijfer dan de ongeveer 8,7 miljoen militaire doden. Burgers stierven onder meer door geweld, honger en ziekte.
Let bij cijfers over Russische slachtoffers dus op twee verschillen: gaat het over Russen of over alle inwoners van de Sovjet-Unie, en worden alleen militairen geteld of ook burgers? Die keuzes bepalen welk aantal je ziet.
