De stamboom van de Habsburgers loopt van een middeleeuwse adellijke familie naar twee grote takken: de Spaanse en de Oostenrijkse Habsburgers. Via Maria Theresia ontstond later het huis Habsburg-Lotharingen. Het onderstaande overzicht laat zien hoe bekende familieleden met elkaar verbonden zijn.
De volledige familie is groot. Daarom staan hier de belangrijkste lijnen en familiebanden, niet alle kinderen en zijtakken.
De stamboom van de Habsburgers in het kort
Een goed beginpunt is Rudolf I van Habsburg. Hij werd Rooms-Duits koning en legde een basis voor de latere macht van zijn familie in Oostenrijk. Verschillende generaties later volgde Maximiliaan I, een directe nakomeling van Rudolf.
Vanaf Maximiliaan wordt de splitsing tussen de Spaanse en Oostenrijkse lijn goed zichtbaar:
- Maximiliaan I van Habsburg trouwde met Maria van Bourgondië.
- Hun zoon Filips de Schone trouwde met Johanna van Castilië.
- Hun zoon Karel V werd de vader van Filips II van Spanje. Via Filips II liep de Spaanse tak verder.
- Hun andere zoon Ferdinand I werd een voorouder van de latere Oostenrijkse Habsburgers.
Karel V en Ferdinand I waren dus broers. In een overzicht van de stamboom staan ze naast elkaar, met onder ieder een eigen familietak.
De Spaanse tak van de Habsburgers
De Spaanse tak begon met Karel V en liep verder via zijn zoon Filips II. De belangrijkste lijn van Spaanse koningen ziet er zo uit:
Karel V → Filips II → Filips III → Filips IV → Karel II
Iedere persoon in deze reeks was een zoon van de persoon ervoor. Karel II kreeg geen kinderen. Met zijn dood eindigde de Spaanse tak van de Habsburgers in de mannelijke lijn.
De Spaanse en Oostenrijkse familietakken bleven met elkaar verbonden door huwelijken. Daardoor kan dezelfde voorouder op meerdere plekken in een stamboom voorkomen.
De Oostenrijkse lijn tot Maria Theresia
Ferdinand I, de broer van Karel V, staat aan het begin van de belangrijkste Oostenrijkse lijn. Een rechtstreekse afstammingslijn naar Maria Theresia is:
Ferdinand I → Karel II van Binnen-Oostenrijk → Ferdinand II → Ferdinand III → Leopold I → Karel VI → Maria Theresia
Ook hier is iedere persoon een kind van de persoon ervoor. Karel II van Binnen-Oostenrijk is niet dezelfde persoon als Karel II van Spanje. Let bij het lezen van een Habsburgse stamboom daarom op de volledige naam en op de familietak.
Maria Theresia erfde de Habsburgse gebieden van haar vader Karel VI. Zij trouwde met Frans Stefan van Lotharingen. Hun kinderen hoorden bij het huis Habsburg-Lotharingen: een nieuwe naam die de afkomst van beide ouders laat zien.
Van Maria Theresia naar de latere Habsburgers
Onder de kinderen van Maria Theresia en Frans Stefan waren Jozef II en Leopold II. Beiden werden keizer. De latere Oostenrijkse keizers stamden af van Leopold II:
Maria Theresia en Frans Stefan → Leopold II → Frans II → Frans Karel → Frans Jozef I
Frans Karel was de vader van Frans Jozef I, maar zelf geen keizer. Dat maakt duidelijk dat een stamboom niet hetzelfde is als een lijst van opvolgende heersers.
Een andere lijn via Frans Karel loopt naar de laatste Oostenrijkse keizer:
Frans Karel → Karel Lodewijk → Otto Frans → Karel I
Karel Lodewijk was een broer van Frans Jozef I. Karel I was dus een achterneef van Frans Jozef en stamde uit dezelfde familie, maar niet van hem af. Karel I was de vader van Otto von Habsburg, die op zijn beurt de vader was van Karl von Habsburg.
Waarom de Habsburgse stamboom ingewikkeld kan zijn
Veel namen keren terug. Er zijn bijvoorbeeld meerdere familieleden die Ferdinand, Karel of Maria heten. Het nummer achter een naam helpt, maar is niet altijd genoeg: dat kan horen bij een titel of gebied. Kijk daarom ook naar de ouders en partner.
Huwelijken tussen verwanten maken het overzicht lastiger. Een persoon kan via verschillende familielijnen afstammen van dezelfde voorouder. In een schema kan die voorouder daardoor meer dan één keer voorkomen. Ook waren niet alle Habsburgers vorst. Een overzicht met alleen koningen en keizers slaat dus soms een generatie over.
Veelgestelde vragen over de stamboom van de Habsburgers
Bestaat de familie Habsburg nog?
Ja. Er leven nog afstammelingen uit het huis Habsburg-Lotharingen. Zij hebben geen keizerlijke macht meer in Oostenrijk.
Was Karel V een Spaanse of een Oostenrijkse Habsburger?
Karel V hoorde bij het huis Habsburg en was een voorouder van de Spaanse tak. De latere Oostenrijkse hoofdlijn liep via zijn broer Ferdinand I.
Waarom komt de Habsburgse kin vaak ter sprake?
Bij verschillende familieleden was een opvallende onderkaak te zien. Huwelijken tussen verwanten kunnen hebben bijgedragen aan het vaker voorkomen van zulke erfelijke kenmerken. Niet iedere Habsburger had dezelfde uiterlijke kenmerken.
Was Maria Theresia een Habsburger of een Habsburg-Lotharingen?
Maria Theresia was zelf een Habsburger. Door haar huwelijk met Frans Stefan van Lotharingen ontstond bij hun kinderen de naam Habsburg-Lotharingen.
Wil je een familielid in een Habsburgse stamboom plaatsen? Begin dan bij de ouders en kijk eerst of die persoon bij de Spaanse, Oostenrijkse of Habsburg-Lotharingse lijn hoort.
