In de Tweede Wereldoorlog zijn ongeveer 6 miljoen Joden vermoord door nazi-Duitsland en zijn helpers. Dat aantal omvat Joodse mannen, vrouwen en kinderen uit heel Europa, onder wie ongeveer 1,5 miljoen kinderen.
Deze massamoord wordt de Holocaust of de Sjoa genoemd. De 6 miljoen slachtoffers waren ongeveer twee derde van alle Joden die voor de oorlog in Europa woonden.
Hoeveel Joden zijn er vermoord in de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland en België?
Volgens het Digitaal Joods Monument woonden er voor de oorlog ongeveer 140.000 Joden in Nederland. Van hen werden er ongeveer 107.000 gedeporteerd, oftewel onder dwang weggevoerd. Ongeveer 102.000 Joden uit Nederland zijn vermoord.
In België kwamen ongeveer 25.000 Joden om tijdens de Holocaust. De aantallen uit Nederland en België zijn onderdeel van het Europese totaal van ongeveer 6 miljoen. Je moet ze daar dus niet nog eens bij optellen.
Het aantal gedeporteerden is niet hetzelfde als het aantal vermoorde mensen. Sommige gedeporteerden overleefden de kampen. Andere Joden stierven door vervolging zonder dat zij waren gedeporteerd.
Hoe kwamen de slachtoffers om?
Veel Joden werden vermoord in vernietigingskampen, onder meer in gaskamers. Anderen werden doodgeschoten, vaak dicht bij de plaats waar zij woonden. Ook stierven mensen door honger, ziekte, mishandeling en gedwongen arbeid onder de omstandigheden die de nazi’s hadden opgelegd.
Het aantal van ongeveer 6 miljoen gaat dus niet alleen over mensen die in kampen zijn vermoord. Het omvat ook slachtoffers van massale schietpartijen en van andere vormen van vervolging.
Waarom is 6 miljoen een schatting?
Er bestaat geen enkele lijst waarop alle slachtoffers staan. Historici vergelijken daarom onder meer bevolkingsregisters van voor en na de oorlog, documenten over deportaties en andere documenten uit de oorlog. Daarbij houden ze ook rekening met mensen die bijvoorbeeld waren gevlucht.
Niet iedereen kon bij naam worden teruggevonden. Documenten zijn verloren gegaan of vernietigd, en hele families en gemeenschappen verdwenen. Daardoor is het precieze aantal niet vast te stellen. De schatting van ongeveer 6 miljoen is gebaseerd op verschillende bronnen die samen zijn onderzocht.
Wie meer wil weten over individuele slachtoffers, kan zoeken in de namenbank van Yad Vashem of in het Digitaal Joods Monument. Achter het totaal van 6 miljoen gaan miljoenen afzonderlijke levens schuil.
